Hoeveel lumen heb je nodig op de fiets?

Fietslampen worden verkocht op lumen, en de getallen lopen uiteen van 20 tot ver boven de 1000. Meer is niet automatisch beter. Een lamp die te fel is verblindt tegemoetkomend verkeer, en dat maakt de weg juist onveiliger. Hieronder staat wat je in welke situatie nodig hebt.

Wat lumen eigenlijk zegt

Lumen is de totale hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt, in alle richtingen bij elkaar. Het zegt niets over waar dat licht terechtkomt. Twee lampen van 200 lumen kunnen totaal verschillend presteren: de een werpt een brede, gelijkmatige vlek op het wegdek, de ander een smalle bundel die vooral de boomtoppen verlicht.

Wat je op de fiets wilt is een bundel die naar beneden gericht is, met een scherpe bovenrand. Dan verlicht je het wegdek voor je zonder in de ogen van tegenliggers te schijnen. Dat is belangrijker dan het getal op de doos.

Hoeveel heb je nodig, per situatie

Waar je fietst	Koplamp	Waarom
Verlichte straten in de stad	20 tot 50 lumen	Je hoeft vooral gezien te worden, niet zelf te zien
Fietspad langs een weg met straatverlichting	50 tot 100 lumen	Meer overzicht bij kruisingen en oneffenheden
Onverlichte weg buiten de bebouwde kom	100 tot 300 lumen	Je moet het wegdek zelf kunnen zien
Bospad, dijk of polderweg zonder verlichting	400 lumen of meer	Geen enkel omgevingslicht om op terug te vallen

De meeste mensen fietsen in de eerste twee categorieën. Voor woon-werkverkeer binnen de bebouwde kom is een lamp van 50 tot 100 lumen ruim voldoende, en die gaat op een acculading ook veel langer mee dan een lamp die op vol vermogen brandt.

Het achterlicht is een ander verhaal

Voor achteren geldt het omgekeerde: hier kun je makkelijk te veel doen. Een achterlicht hoeft je niets te laten zien, het moet alleen opvallen. Vijf tot vijftien lumen is genoeg om van ver zichtbaar te zijn.

Sterkere achterlichten zijn er wel, maar die zijn onprettig voor iemand die vlak achter je rijdt en op een druk fietspad kan dat gevaarlijk zijn. Ga hier dus niet op het hoogste getal zitten.

Het achterlicht is trouwens het belangrijkste licht dat je hebt, hoe klein het ook is. Verkeer dat je van achteren nadert kun je zelf niet aan zien komen.

Waarom feller niet altijd beter is

Een koplamp van 800 lumen die schuin omhoog staat afgesteld, verblindt iedereen die je tegemoetkomt. Die persoon ziet dan tijdelijk niets, ook jou niet. Je wint dus zicht voor jezelf en levert veiligheid in voor de ander.

De wet stelt geen grens aan het aantal lumen, maar wel dat je andere weggebruikers niet mag verblinden. In de praktijk betekent dat: stel je lamp zo af dat de lichtbundel het wegdek een paar meter voor je raakt, niet de horizon.

Heb je een felle lamp voor het bospad, gebruik dan in de stad de lagere stand. Dat scheelt bovendien flink in brandduur.

Waar je nog meer op moet letten

Brandduur

Lumen en brandduur werken tegen elkaar in. Een lamp die 400 lumen aankan, haalt dat vaak maar een uur of twee. Kijk dus altijd naar de brandduur bij de stand die je daadwerkelijk gaat gebruiken, niet naar het maximum.

De bundelvorm

Een goede fietslamp heeft een afgeplatte bundel met een scherpe bovenrand. Zaklampachtige lampen met een ronde bundel verspillen licht naar boven en verblinden meer.

De bevestiging

Een lamp die tijdens het fietsen naar beneden zakt, verlicht na een paar kilometer alleen nog je voorwiel. De klem is minstens zo belangrijk als het aantal lumen.

Kort samengevat

• Fiets je in de stad? Kies 50 tot 100 lumen en let vooral op brandduur en bevestiging.
• Fiets je regelmatig in het donker buiten de bebouwde kom? Neem 200 tot 300 lumen met een fatsoenlijke bundelvorm.
• Achterlicht: vijf tot vijftien lumen, niet meer.
• Stel je koplamp altijd naar beneden af.

Veelgestelde vragen

Is er een wettelijk minimum aantal lumen?

Nee. De wet schrijft voor dat je koplamp wit of geel licht geeft, je achterlicht rood, en dat je andere weggebruikers niet verblindt. Er staat geen getal in de regelgeving.

Is 1000 lumen te veel voor op de fiets?

Voor gebruik op de openbare weg wel, tenzij de lamp een lagere stand heeft die je daar gebruikt. Zo'n vermogen is bedoeld voor onverlichte paden en verblindt op een fietspad iedereen die je tegenkomt.

Waarom lijkt mijn lamp minder fel dan het getal doet vermoeden?

Meestal door de bundelvorm of doordat de accu bijna leeg is. Veel lampen dimmen automatisch als de spanning zakt, zonder dat je dat merkt.

Hoeveel lumen heeft een dynamo?

Vaste dynamoverlichting zit vaak rond de 30 tot 80 lumen. Genoeg voor verlichte wegen, en het voordeel is dat hij nooit leeg raakt.